ตรวจ DNA พ่อลูกแล้วผลไม่ตรงกับที่คิด ต้องทำไรต่อ? สิทธิ์ทางกฎหมายที่พ่อแม่ต้องรู้

การตัดสินใจ ตรวจ DNA พ่อลูก มักเกิดขึ้นเมื่อครอบครัวต้องการยืนยันความสัมพันธ์ทางสายเลือด หรือมีความจำเป็นเกี่ยวกับสิทธิและหน้าที่ทางกฎหมาย เช่น การรับรองบุตร การอุปการะเลี้ยงดู การจัดการเรื่องมรดก หรือการดำเนินคดีเกี่ยวกับสถานะความเป็นบิดา

แต่เมื่อผลตรวจ DNA ออกมา “ไม่ตรงกับที่คิด” ไม่ว่าจะเป็นกรณีที่ผลระบุว่าไม่พบความสัมพันธ์ทางชีวภาพ หรือผลตรวจสร้างข้อสงสัยเพิ่มเติม สิ่งสำคัญคือไม่ควรรีบตัดสินใจจากอารมณ์เพียงอย่างเดียว เพราะ ผลตรวจ DNA ทางชีวภาพ และ สถานะความเป็นบิดาตามกฎหมาย เป็นคนละประเด็นกัน

บทความนี้จะพาไปทำความเข้าใจว่า ผลตรวจ DNA พ่อลูกมีกี่รูปแบบ ผลไม่ตรงเกิดจากอะไร ตรวจซ้ำได้หรือไม่ และหากต้องการนำผลตรวจไปใช้ทางกฎหมายควรดำเนินการอย่างไร

ทำไมคนถึงตรวจ DNA พ่อลูก และผลที่ได้มีกี่แบบ?

การตรวจ DNA พ่อลูก หรือ Paternity Testing เป็นการตรวจทางพันธุกรรมเพื่อประเมินว่าบุคคลที่สงสัยว่าเป็นบิดามีความสัมพันธ์ทางชีวภาพกับเด็กหรือไม่ โดยเปรียบเทียบข้อมูลทางพันธุกรรมของเด็กกับผู้ที่คาดว่าเป็นบิดา

โดยทั่วไป การตรวจอาจทำเพื่อวัตถุประสงค์ส่วนบุคคล เช่น ต้องการทราบความจริงและสร้างความมั่นใจให้กับครอบครัว หรือทำเพื่อวัตถุประสงค์ที่เกี่ยวข้องกับกฎหมาย เช่น การรับรองบุตร การดำเนินการเกี่ยวกับสิทธิในมรดก หรือใช้ประกอบกระบวนการทางคดี

สำหรับผลตรวจ Paternity Testing โดยทั่วไปจะรายงานเป็นค่าความน่าจะเป็นของการเป็นบิดา (Probability of Paternity) โดยตัวอย่างการรายงานผลของ BCC แบ่งเป็น 2 ลักษณะ คือ

1. ผลยืนยันความเป็นบิดา (Inclusion)
   ผลตรวจระบุว่าเป็นบิดา โดยมีค่าความน่าจะเป็นของการเป็นบิดาตามเกณฑ์ของห้องปฏิบัติการ เช่น ตั้งแต่ 99.9% ขึ้นไป
2. ผลไม่ยืนยันความเป็นบิดา (Exclusion)
   ผลตรวจระบุว่าไม่เป็นบิดา โดยมีค่าความน่าจะเป็นของการเป็นบิดาเป็น 0% ซึ่งหมายถึงไม่พบความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมตามหลักเกณฑ์ของการตรวจนั้น

ทั้งนี้ ตัวเลขเปอร์เซ็นต์ควรอ่านจากรายงานผลฉบับเต็มและคำอธิบายของห้องปฏิบัติการ ไม่ควรนำตัวเลขเพียงค่าเดียวไปตีความเกินกว่าขอบเขตของการตรวจ

ผลตรวจไม่ตรงกับที่คิด เกิดจากอะไรได้บ้าง?

เมื่อ ผลตรวจ DNA ไม่ตรงกับที่คิด ควรแยกให้ชัดเจนระหว่างผลที่เกิดจากการตรวจทางพันธุกรรมกับปัจจัยด้านกระบวนการตรวจ

1. ผลตรวจสะท้อนความสัมพันธ์ทางชีวภาพจริง

หากตัวอย่างถูกเก็บและตรวจวิเคราะห์อย่างถูกต้อง และผลรายงานว่าไม่พบความเป็นบิดาทางชีวภาพ ผลดังกล่าวย่อมมีความสำคัญอย่างมากในการตอบคำถามเรื่องสายเลือด

อย่างไรก็ตาม ผลตรวจทางชีวภาพไม่ได้หมายความว่า สถานะทางกฎหมายของบุคคลจะเปลี่ยนแปลงโดยอัตโนมัติ โดยเฉพาะกรณีที่บุคคลนั้นมีสถานะเป็นบิดาโดยชอบด้วยกฎหมายอยู่แล้ว

2. ปัจจัยด้านการเก็บและการจัดการตัวอย่าง

ในกรณีที่มีข้อสงสัยเกี่ยวกับผลตรวจ ควรตรวจสอบว่าตัวอย่างได้รับการเก็บ ระบุตัวบุคคล ขนส่ง และวิเคราะห์ตามขั้นตอนที่เหมาะสมหรือไม่

หากเป็นการตรวจที่เกี่ยวข้องกับคดีหรือสิทธิทางกฎหมาย ควรเลือกกระบวนการที่สามารถตรวจสอบตัวตนของผู้เข้ารับการตรวจและการควบคุมตัวอย่างได้อย่างชัดเจน

3. มีเหตุให้ต้องตรวจเพิ่มเติม

หากผลตรวจสร้างข้อสงสัย หรือคู่กรณีต้องการใช้ผลตรวจเป็นหลักฐานในกระบวนการทางกฎหมาย อาจพิจารณาตรวจซ้ำกับห้องปฏิบัติการที่มีมาตรฐาน และเลือกกระบวนการตรวจที่เหมาะสมกับวัตถุประสงค์

ดังนั้น หากได้รับผลที่ไม่ตรงกับความคาดหมาย ไม่ควรสรุปทันทีว่ามีความผิดพลาด แต่ควรตรวจสอบรายงานผลและกระบวนการตรวจให้ครบถ้วนก่อน

ตรวจ DNA แบบสบายใจ (Non-Legal) vs แบบใช้ในชั้นศาล (Legal)

ก่อนตรวจ DNA พ่อลูก ควรบอกศูนย์ตรวจให้ชัดเจนตั้งแต่แรกว่าต้องการนำผลไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ใด เพราะการตรวจเพื่อทราบผลส่วนบุคคลกับการตรวจเพื่อใช้ประกอบกระบวนการทางกฎหมายอาจมีขั้นตอนในการเก็บตัวอย่างและการยืนยันตัวตนแตกต่างกัน

สำหรับ BCC ระบุว่าสามารถขอเอกสารรับรองผลเพื่อนำไปใช้ทางกฎหมายเพิ่มเติมได้ และกรณีดังกล่าวต้องมาตรวจที่บริษัทตามขั้นตอนที่กำหนด

ดังนั้น หากทราบตั้งแต่ต้นว่าต้องใช้ผลตรวจเกี่ยวกับคดี การรับรองบุตร มรดก หรือเอกสารราชการ ควรแจ้งศูนย์ตรวจตั้งแต่ก่อนเก็บตัวอย่าง

ผลไม่ตรง กระทบสถานะ “บิดาโดยชอบด้วยกฎหมาย” อย่างไร?

ประเด็นนี้เป็นเรื่องที่ต้องแยกออกจากผลตรวจ DNA อย่างชัดเจน

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1536 เด็กที่เกิดขณะที่หญิงเป็นคู่สมรสกับชาย หรือเกิดภายใน 310 วันนับแต่การสมรสสิ้นสุดลง มีข้อสันนิษฐานว่าเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของชายผู้เป็นหรือเคยเป็นคู่สมรสตามเงื่อนไขของกฎหมาย

ดังนั้น แม้ผล ตรวจ DNA พ่อลูก จะระบุว่าไม่พบความสัมพันธ์ทางชีวภาพ แต่หากชายคนนั้นมีสถานะเป็นบิดาโดยชอบด้วยกฎหมายตามข้อสันนิษฐานดังกล่าว สถานะทางกฎหมายไม่ได้เปลี่ยนแปลงทันทีเพียงเพราะมีผลตรวจ DNA

ในกรณีที่ต้องการเปลี่ยนแปลงสถานะทางกฎหมาย อาจต้องดำเนินการตามกระบวนการที่กฎหมายกำหนด เช่น การฟ้องคดีไม่รับเด็กเป็นบุตร และต้องพิจารณาเรื่องเงื่อนไขและระยะเวลาตามกฎหมายเป็นรายกรณี

ขั้นตอนทางกฎหมายที่ต้องทำต่อ

หากผลตรวจ DNA ไม่ตรงกับที่คาดไว้ และต้องการดำเนินการด้านกฎหมาย ไม่ควรใช้ผลตรวจเพียงอย่างเดียวในการตัดสินใจ แต่ควรตรวจสอบสถานะทางกฎหมายของเด็กและบุคคลที่เกี่ยวข้องก่อน

1. กรณีฝ่ายชายต้องการปฏิเสธเด็ก

ในกรณีที่กฎหมายสันนิษฐานว่าเด็กเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของชายผู้เป็นหรือเคยเป็นคู่สมรส ชายดังกล่าวสามารถดำเนินการฟ้องคดีไม่รับเด็กเป็นบุตรได้ภายใต้เงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด

มาตรา 1539 กำหนดหลักเกี่ยวกับการฟ้องคดีไม่รับเด็กเป็นบุตร โดยผู้ฟ้องต้องพิสูจน์ตามเงื่อนไขของกฎหมาย เช่น ไม่ได้อยู่ร่วมกับมารดาเด็กในช่วงระยะเวลาตั้งครรภ์ที่กฎหมายกำหนด หรือไม่สามารถเป็นบิดาของเด็กได้เพราะเหตุอื่น

เรื่องระยะเวลาต้องระวังเป็นพิเศษ: กฎหมายปัจจุบันกำหนดให้ชายผู้เป็นหรือเคยเป็นคู่สมรสฟ้องคดีไม่รับเด็กเป็นบุตรภายใน 1 ปีนับแต่วันที่เด็กเกิด และห้ามฟ้องเมื่อพ้น 10 ปีนับแต่วันเกิดของเด็ก โดยกฎหมายยังมีข้อยกเว้นสำหรับบางกรณี ดังนั้นจึงควรปรึกษาทนายความโดยเร็ว ไม่ควรรอจนใกล้หมดอายุความ

2. กรณีต้องการให้รับรองบิดาทางชีวภาพ

หากมีบุคคลที่เชื่อว่าเป็นบิดาทางชีวภาพและต้องการให้สถานะความเป็นบิดาได้รับการรับรองตามกฎหมาย การดำเนินการจะขึ้นอยู่กับสถานะของบิดา มารดา และเด็ก รวมถึงความยินยอมและข้อเท็จจริงในแต่ละกรณี

ในกรณีที่บิดามารดาไม่ได้สมรสกัน เด็กจะเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของบิดาได้ตามช่องทางที่กฎหมายกำหนด เช่น บิดามารดาสมรสกันภายหลัง บิดาจดทะเบียนรับรองบุตร หรือมีคำพิพากษาของศาลว่าเป็นบุตร

ดังนั้น หากต้องการเปลี่ยนแปลงหรือรับรองสถานะทางกฎหมาย ควรให้ทนายความตรวจสอบข้อเท็จจริงก่อนดำเนินการ

ผลกระทบด้านสิทธิ์เลี้ยงดู มรดก และสูติบัตรบุตร

เมื่อผลตรวจ DNA ไม่ตรงกับที่คาดไว้ หลายคนอาจกังวลทันทีว่าเด็กจะหมดสิทธิ์ต่าง ๆ หรือชายที่ถูกตรวจจะหมดหน้าที่ตามกฎหมายหรือไม่

คำตอบคือ ไม่ควรสรุปจากผล DNA เพียงอย่างเดียว

สิทธิ์การเลี้ยงดูและค่าอุปการะ

หน้าที่ในการอุปการะเลี้ยงดูเกี่ยวข้องกับสถานะทางกฎหมายของบิดามารดาและเด็ก ดังนั้น หากบุคคลมีสถานะเป็นบิดาโดยชอบด้วยกฎหมายอยู่แล้ว ผลตรวจ DNA ที่ไม่ตรงกันไม่ได้ทำให้หน้าที่ตามกฎหมายสิ้นสุดลงโดยอัตโนมัติ

หากต้องการเปลี่ยนแปลงสถานะ ต้องดำเนินการตามกระบวนการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

สิทธิ์ในมรดก

สิทธิในการรับมรดกในฐานะทายาทโดยธรรมขึ้นอยู่กับสถานะทางกฎหมายของบุคคล ไม่ใช่เพียงผลตรวจ DNA ทางชีวภาพ

ดังนั้น หากมีประเด็นเรื่องมรดก ควรตรวจสอบสถานะบิดา-บุตรตามกฎหมายและเอกสารทางทะเบียนร่วมด้วย

การแก้ไขข้อมูลในสูติบัตร

หากมีคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลที่เกี่ยวข้องกับสถานะความเป็นบิดาแล้ว อาจต้องนำเอกสารดังกล่าวไปดำเนินการกับนายทะเบียนเพื่อแก้ไขรายการทางทะเบียนตามขั้นตอนที่กฎหมายกำหนด

จึงไม่ควรเข้าใจว่าการนำผลตรวจ DNA ไปยื่นเพียงอย่างเดียวจะทำให้ชื่อบิดาในสูติบัตรเปลี่ยนแปลงโดยอัตโนมัติ

ฝ่ายแม่ / ฝ่ายพ่อ มีสิทธิ์และหน้าที่อย่างไร?

สิทธิ์และหน้าที่ของฝ่ายพ่อ

ฝ่ายชายที่ต้องการตรวจสอบความเป็นบิดามีสิทธิ์ขอตรวจ DNA เพื่อพิสูจน์ความสัมพันธ์ทางชีวภาพ แต่หากผลตรวจไม่ตรงกับที่คาดไว้ และมีประเด็นเกี่ยวกับสถานะทางกฎหมาย ควรดำเนินการตามกระบวนการที่กฎหมายกำหนด

โดยเฉพาะกรณีที่ต้องการปฏิเสธสถานะความเป็นบิดาตามกฎหมาย ควรรีบปรึกษาทนายความ เนื่องจากกฎหมายกำหนดระยะเวลาในการดำเนินคดี

สิทธิ์และหน้าที่ของฝ่ายแม่

ฝ่ายแม่มีสถานะทางกฎหมายและสิทธิหน้าที่เกี่ยวกับเด็กตามกฎหมายเช่นเดียวกัน การตรวจ DNA ไม่ควรถูกใช้เป็นเหตุให้ตัดสินใจเกี่ยวกับเด็กโดยขาดการพิจารณาสถานะทางกฎหมายและประโยชน์ของเด็ก

หากมีข้อพิพาทเกี่ยวกับการรับรองบุตร ค่าอุปการะเลี้ยงดู อำนาจปกครอง หรือมรดก ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายครอบครัว

ควรปรึกษาใครก่อนตัดสินใจ?

เมื่อเจอสถานการณ์ ผลตรวจ DNA ไม่ตรงกับที่คิด สิ่งแรกที่ควรทำคือหยุดและตรวจสอบข้อมูลให้ครบก่อน ไม่ควรรีบกล่าวหาหรือดำเนินการทางกฎหมายโดยอาศัยผลตรวจเพียงบางส่วน

แนวทางที่แนะนำ ได้แก่

1. ปรึกษาศูนย์ตรวจ DNA

สอบถามรายละเอียดรายงานผล วิธีเก็บตัวอย่าง ผู้เข้ารับการตรวจ และมาตรฐานของห้องปฏิบัติการ หากมีข้อสงสัย อาจสอบถามเรื่องการตรวจซ้ำหรือการตรวจในรูปแบบที่เหมาะสำหรับใช้ทางกฎหมาย

BCC ระบุว่าการตรวจ Paternity Testing มีทั้งการตรวจหลังคลอดและการตรวจระหว่างตั้งครรภ์ และสามารถขอเอกสารรับรองเพื่อใช้ทางกฎหมายเพิ่มเติมได้ตามเงื่อนไขของบริการ

2. ปรึกษาทนายความด้านกฎหมายครอบครัว

หากมีประเด็นเกี่ยวกับสถานะบิดา การรับรองบุตร ค่าอุปการะเลี้ยงดู มรดก หรือการดำเนินคดี ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินข้อเท็จจริงและกำหนดแนวทางที่เหมาะสม

3. อย่าปล่อยให้เวลาผ่านไป

กรณีที่ต้องดำเนินคดีเกี่ยวกับการไม่รับเด็กเป็นบุตร มีกำหนดระยะเวลาตามกฎหมาย จึงควรรีบตรวจสอบสิทธิของตนเองตั้งแต่ทราบปัญหา

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: ตรวจ DNA พ่อลูกซ้ำได้ไหม?

A: สามารถตรวจซ้ำได้ โดยเฉพาะเมื่อมีข้อสงสัยเกี่ยวกับกระบวนการเก็บตัวอย่าง การตรวจวิเคราะห์ หรือจำเป็นต้องใช้ผลตรวจในกระบวนการทางกฎหมาย อย่างไรก็ตาม ควรเลือกห้องปฏิบัติการและรูปแบบการตรวจให้เหมาะกับวัตถุประสงค์ และควรแจ้งตั้งแต่ต้นว่าต้องการนำผลไปใช้ทางกฎหมายหรือไม่

Q: ผลตรวจ DNA ระบุว่า 0% หมายความว่าไม่ใช่พ่อหรือไม่?

A: หากรายงานผลระบุความน่าจะเป็นของการเป็นบิดา 0% ตามหลักเกณฑ์ของการตรวจ โดยทั่วไปหมายถึงไม่พบความสัมพันธ์ทางชีวภาพระหว่างผู้เข้ารับการตรวจในฐานะบิดากับเด็ก อย่างไรก็ตาม ต้องแยกเรื่องนี้ออกจากสถานะ “บิดาโดยชอบด้วยกฎหมาย” ซึ่งอาจต้องดำเนินการตามกฎหมายเพิ่มเติม

Q: ผลตรวจ DNA สามารถใช้ในศาลได้หรือไม่?

A: ผลตรวจ DNA สามารถนำมาใช้ประกอบประเด็นทางกฎหมายได้ แต่รูปแบบการตรวจและเอกสารประกอบมีความสำคัญ หากทราบตั้งแต่ต้นว่าต้องใช้ผลตรวจเพื่อวัตถุประสงค์ทางกฎหมาย ควรเลือกการตรวจที่มีขั้นตอนยืนยันตัวบุคคลและการเก็บตัวอย่างตามข้อกำหนดที่เหมาะสม

Q: ถ้าผลตรวจไม่ตรง ต้องเปลี่ยนชื่อบิดาในสูติบัตรทันทีหรือไม่?

A: ไม่ได้เปลี่ยนโดยอัตโนมัติ ผลตรวจ DNA เป็นหลักฐานทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับความสัมพันธ์ทางชีวภาพ ส่วนการเปลี่ยนแปลงสถานะทางกฎหมายและข้อมูลทางทะเบียนต้องดำเนินการตามกระบวนการที่เกี่ยวข้อง

Q: ถ้าต้องการใช้ผลตรวจทางกฎหมาย ควรตรวจแบบไหน?

A: ควรแจ้งศูนย์ตรวจตั้งแต่ก่อนเก็บตัวอย่างว่าต้องการใช้ผลตรวจเพื่อวัตถุประสงค์ทางกฎหมาย เพื่อให้เจ้าหน้าที่แนะนำรูปแบบการตรวจ การยืนยันตัวตน และเอกสารที่จำเป็นได้อย่างถูกต้อง

เลือกตรวจ DNA พ่อลูกที่แม่นยำและใช้ผลทางกฎหมายได้จริง

การ ตรวจ DNA พ่อลูก เป็นวิธีทางวิทยาศาสตร์ที่ช่วยตรวจสอบความสัมพันธ์ทางชีวภาพระหว่างบิดากับบุตรได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่หากผลตรวจเกี่ยวข้องกับสิทธิหรือข้อพิพาททางกฎหมาย จำเป็นต้องพิจารณามากกว่าค่าผลตรวจเพียงอย่างเดียว

สิ่งสำคัญคือเลือกสถานที่ตรวจที่มีมาตรฐาน มีขั้นตอนการเก็บและตรวจสอบตัวอย่างที่เหมาะสม และสามารถให้คำแนะนำเกี่ยวกับการออกเอกสารสำหรับวัตถุประสงค์ทางกฎหมายได้

สำหรับผู้ที่กำลังมองหาบริการ ตรวจ DNA พ่อลูก BCC GROUP THAILAND ให้บริการตรวจ Paternity Testing ทั้งก่อนคลอดและหลังคลอด โดยข้อมูลบนเว็บไซต์ระบุว่าสามารถขอเอกสารรับรองผลเพื่อใช้ทางกฎหมายเพิ่มเติมได้ตามเงื่อนไขของบริการ

สามารถศึกษารายละเอียดบริการได้ที่ ตรวจ DNA พ่อลูก เพื่อทำความเข้าใจขั้นตอน รูปแบบการตรวจ และการเตรียมตัวก่อนเข้ารับการตรวจ

หากกรณีของคุณมีข้อพิพาทเกี่ยวกับสถานะบิดา การรับรองบุตร ค่าอุปการะเลี้ยงดู หรือมรดก ควรปรึกษาทนายความด้านกฎหมายครอบครัวควบคู่ไปด้วย เพื่อให้การดำเนินการเป็นไปอย่างถูกต้องตามกฎหมาย

About The Author

Pattaphi

See author's posts